Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση σας καλωσορίζουμε όλους, "τους μακράν και τους εγγύς", στο πρώτο μάθημα του χειμερινού προγράμματος της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών. Μετά την πρώτη θετική εμπειρία που είχαμε το περασμένο καλοκαίρι, με την έναρξη λειτουργίας της ακαδημίας, όπου σπουδαστές και καθηγητές απ' όλο τον κόσμο για ένα μήνα, εδώ στο Βόλο, μελέτησαν και βίωσαν λειτουργικά την ορθόδοξη θεολογία, με το χειμερινό πρόγραμμα εξειδικεύουμε κάπως τις δραστηριότητες της Ακαδημίας, αλλά ταυτοχρόνως διευρύνουμε το πεδίο δράσεως και εμβέλειας της. Έτσι, όπως ήδη ελέχθη, για την τρέχουσα ακαδημαϊκή χρονιά, τα μαθήματα της Ακαδημίας θα αφορούν στο εξαιρετικής σημασίας θέμα: Εκκλησία και Εσχατολογία, και θα είναι ελεύθερα για το κοινό. Επιπλέον, με τη μορφή και το σχήμα που υιοθέτησε στο χειμερινό της πρόγραμμα, η ακαδημία ανοίγεται στην τοπική κοινωνία και επιζητεί διάλογο με τους ελεύθερα σκεπτόμενους και προβληματιζόμενους πολίτες της πόλεως μας, χωρίς παράλληλα να αποκλείει τη συμμετοχή και από άλλες πόλεις - το αντίθετο - όπως αποδεικνύει και η παρουσία και η συμμετοχή στο πρώτο μάθημα φίλων από διάφορες περιοχές της πατρίδος μας.

Ένα από τα σπουδαιότερα μελήματα μιας Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών, ανοικτής στο κοινό, θα πρέπει να είναι και η δυνατότητα καλύτερης συνειδητοποίησης των αληθειών της πίστης, η επανεύρεση της αυθεντικής ορθόδοξης πίστης, απαλλαγμένης από παραχαράξεις και αλλοιώσεις, για τις οποίες υπεύθυνοι είμαστε εμείς και όχι η αλήθεια της Εκκλησίας. Στην κατεύθυνση αυτή θεωρούμε ότι η Ακαδημία έχει να επιτελέσει σπουδαίο έργο, ενώ η επιλογή του θέματος της εσχατολογίας μπορεί να φανεί καίριας και αποφασιστικής σημασίας για τον επιδιωκόμενο σκοπό.

Είναι σήμερα αποδεκτό ότι πολύ συχνά οι χριστιανοί ξεχνούν τον εσχατολογικό χαρακτήρα, την εσχατολογική διάσταση της χριστιανικής πίστης και εγκλωβίζονται σε ένα εγκωσμιοκρατικό πνεύμα. Ας μας επιτραπεί όμως να θυμίσουμε ότι η Εκκλησία βιώνει την εσχατολογία στη λατρεία της και ιδιαίτερα στη θεία Ευχαριστία, που δικαίως χαρακτηρίζεται ως "πρόγευση των Εσχάτων". Ο ίδιος ο λειτουργικός χρόνος θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι χρόνος εσχατολογικός, γι' αυτό και μια λειτουργική ανανέωση, για την οποία εύχεται και εργάζεται η Εκκλησία μας, θα βοηθούσε τα μέγιστα στην αυθεντικότερη βίωση της χριστιανικής πίστης και ζωής και θα υπενθύμιζε τον εσχατολογικό, και άρα "μελλοντικό", χαρακτήρα της Εκκλησίας.

Πράγματι, ενώ φαίνεται ότι ως Χριστιανοί αγαπάμε την Παράδοση μας και δίνουμε αγώνες για την διατήρησή της, μάλλον αγνοούμε τη δυναμική της, ενώ δύσκολα αποφεύγουμε την ταύτισή της με το παρελθόν. Από την άποψη αυτή αποκτούν εξαιρετική σημασία για το θέμα μας οι απόψεις του μεγάλου ορθοδόξου θεολόγου και ιστορικού π. Ιωάννου Μάγιεντορφ. Λεει λοιπόν ο Μάγιεντορφ : "Χωρίς εσχατολογία, η παράδοση στρέφεται αποκλειστικά στο παρελθόν : δεν είναι τίποτα άλλο από αρχαιολογία, αρχαιοπληξία, συντηρητισμός, αντίδραση, άρνηση της ιστορίας, φυγή. Η αυθεντική χριστιανική παραδοσιακότητα θυμάται και διατηρεί το παρελθόν, όχι διότι είναι παρελθόν, αλλά γιατί είναι η μόνη οδός για να συναντήσουμε το μέλλον, να προετοιμασθούμε γι' αυτό".

Όπως ήδη διαφαίνεται, υπάρχει επείγουσα ανάγκη για εις βάθος μελέτη και εργασία. Στο πολύ σπουδαίο αυτό έργο συνεργάτες και συμπαραστάτες θεωρούμε τους θεολόγους. Πολύ συχνά μας αρέσει να τονίζουμε πως Εκκλησία είμαστε όλοι και πως ο λαός δεν είναι ξένος προς την Εκκλησία, αλλά είναι "συλλειτουργός". Με ανάλογο τρόπο αντιλαμβανόμαστε και τη σχέση μας με τη θεολογία. Οι θεολόγοι είναι "συλλειτουργοί" στο μυστήριο της Εκκλησίας, στο μυστήριο της σωτηρίας. Για μας όχι μόνο δεν υφίσταται διάσταση θεολογίας και Εκκλησίας, αλλά πιστεύουμε ότι η μεν Εκκλησία πρέπει να ενεργεί θεολογικώς οι δε θεολόγοι εκκλησιαστικός. Επίκαιρη παραμένει επ' αυτού η ωραία διατύπωση του μεγάλου θεολόγου μας Νίκου Νησιώτη : "η θεολογία ήτο η σκέψις επί της προσευχής". Από την άποψη αυτή δεν είναι χωρίς σημασία το γεγονός ότι η τοπική μας Εκκλησία ενέταξε στο χειμερινό πρόγραμμα της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών την πιο σύγχρονη θεολογική προβληματική, που μπορεί όμως και να είναι η περισσότερο γνήσια παραδοσιακή.

Με τις σκέψεις αυτές ανοίγουμε το χειμερινό πρόγραμμα της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών και κηρύσσουμε την έναρξη των εργασιών της. Ευχόμαστε κάθε επιτυχία στο έργο της και την από Θεού ευλογία στις εργασίες της και σε όσους θα λάβουν μέρος σ' αυτές. Ο Θεός να σας ευλογεί και να σας αγιάζει.