του Γιώργου Παύλου, Αν. Καθηγητή Πολυτεχνικής Σχολής Ξάνθης

Σάββατο 28 Απριλίου 2001

Ο χρόνος αποτελεί την τέταρτη συνιστώσα του κοσμικού μυστηρίου, ενώ οι άλλες τρεις συνιστώσες είναι ο χώρος. Μέσα στον χώρο κινούνται τα πράγματα και μέσα στο χρόνο αλλάζουν, γεννιούνται και φθείρονται. Ο χρόνος καθιστά τον κοσμικό χώρο τραγικό θέατρο, αφού μέσα σε αυτόν φανερώνεται το είναι, το κάλλος και η ωραιότητα και ταυτοχρόνως όλα αυτά αφανίζονται. Μέσα στο τραγικό θέατρο του κοσμικού χώρου δοκιμάζεται η ανθρώπινη συνείδηση και ο ανθρώπινος λόγος σε όλα τα επίπεδα αφού δι' αυτών συνειδητοποιείται ο αφανισμός των όντων και της ωραιότητός των.

του Παντελή Καλαϊτζίδη, Θεολόγου, ΔΕΑ Φιλοσοφίας

Το πρόβλημα

του Παντελή Καλαϊτζίδη, Θεολόγου, ΔΕΑ Φιλοσοφίας

Το πρόβλημα

του Δημήτρη Μόσχου, Δρ.Θεολογίας, Μ.Α Βυζαντινολογίας, Θεολόγου καθηγητή στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Σάββατο 24 Φεβρουαρίου 2001

α. Το πρόβλημα

Το ερευνητικό ζήτημα με το οποίο ασχολείται η παρουσίαση αυτή είναι : είναι ο μοναχισμός ένα ατομικό κατόρθωμα-τεχνική ένωσης με το Θεό, που προϋποθέτει φυγή από τον κόσμο, ή είναι μια συλλογική πραγματικότητα ένωσης με το Θεό δια του Χριστού, δηλαδή δημιουργία ενός άλλου κόσμου, μιας κοινωνίας όπου βιούνται τα έσχατα; Ένα τέτοιο ερώτημα επιμερίζεται σε διάφορους τομείς της μοναχικής ζωής : π.χ. οι σχέσεις πλουσίων και φτωχών αναδιατάσσονται με βάση την παύλεια λογική Γαλ. 3, 26-29 (εν Χριστώ ούκ ένι δούλος ή ελεύθερος" κττ.) ή ο πλούτος πρέπει να αποβληθεί ως ατομικό εμπόδιο που εμποδίζει το νου να ενωθεί με το Θεό; ο ασκητής ζει την Ισάγγελον πολιτεία επειδή ο νους του είναι μονίμως προσκολλημένος στη θεωρία του Θεού, η επειδή δεν χαρακτηρίζεται από τους κοινωνικούς δεσμούς του κόσμου (πατρότητα, συγγένεια, συζυγία κλπ.);ως άνθρωπος του Θεού (θειος ανήρ) και προφήτης αποδέχεται το ρόλο του διαμεσολαβούντος θείου πλάσματος, όπως τον έβλεπε η αιγυπτιακή κοινωνία, δηλ. όπως στους αιώνες των Γνωστικών, ή βλέπει τον εαυτό του ως μέλος της εσχατολογικής κοινωνίας εν Χριστώ; το σώμα είναι κάτι κακό ή έστω υπερβατέο, ή θα αφθαρτοποιηθεί στα έσχατα;

του Δημήτρη Μόσχου, Δρ.Θεολογίας, Μ.Α Βυζαντινολογίας, Θεολόγου καθηγητή στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Σάββατο 24 Φεβρουαρίου 2001

α. Το πρόβλημα

Το ερευνητικό ζήτημα με το οποίο ασχολείται η παρουσίαση αυτή είναι : είναι ο μοναχισμός ένα ατομικό κατόρθωμα-τεχνική ένωσης με το Θεό, που προϋποθέτει φυγή από τον κόσμο, ή είναι μια συλλογική πραγματικότητα ένωσης με το Θεό δια του Χριστού, δηλαδή δημιουργία ενός άλλου κόσμου, μιας κοινωνίας όπου βιούνται τα έσχατα; Ένα τέτοιο ερώτημα επιμερίζεται σε διάφορους τομείς της μοναχικής ζωής : π.χ. οι σχέσεις πλουσίων και φτωχών αναδιατάσσονται με βάση την παύλεια λογική Γαλ. 3, 26-29 (εν Χριστώ ούκ ένι δούλος ή ελεύθερος" κττ.) ή ο πλούτος πρέπει να αποβληθεί ως ατομικό εμπόδιο που εμποδίζει το νου να ενωθεί με το Θεό; ο ασκητής ζει την Ισάγγελον πολιτεία επειδή ο νους του είναι μονίμως προσκολλημένος στη θεωρία του Θεού, η επειδή δεν χαρακτηρίζεται από τους κοινωνικούς δεσμούς του κόσμου (πατρότητα, συγγένεια, συζυγία κλπ.);ως άνθρωπος του Θεού (θειος ανήρ) και προφήτης αποδέχεται το ρόλο του διαμεσολαβούντος θείου πλάσματος, όπως τον έβλεπε η αιγυπτιακή κοινωνία, δηλ. όπως στους αιώνες των Γνωστικών, ή βλέπει τον εαυτό του ως μέλος της εσχατολογικής κοινωνίας εν Χριστώ; το σώμα είναι κάτι κακό ή έστω υπερβατέο, ή θα αφθαρτοποιηθεί στα έσχατα;

του Γ. Σκαλτσά, Δρ της Ecole Pratique des Hautes Etudes, (Παρίσι)
Καθηγητή στο Εκκλησιαστικό Λύκειο Πάτμου

Σάββατο 10 Μαρτίου 2001

Η εκ του μη όντος δημιουργία αποτελεί το θεμέλιο πάνω στο οποίο η θεολογία του αγίου Γρηγορίου Νύσσης στηρίζει το γεγονός της κίνησης, το οποίον συνιστά το βασικότερο χαρακτηριστικό του κτιστού κόσμου όπου ανήκουμε και ζούμε. Η ίδια η δημιουργία είναι μια κίνηση, μια μετάβαση από το μη ον στο ον. Αυτό το γεγονός της τρεπτότητας εμποδίζει όλη τη δημιουργία περιλαμβανομένου φυσικά και του ανθρώπου, και ως προς το σώμα του και ως προς την ψυχή του , δηλ. ως προς την βιολογική του ζωή, την βούληση, την επιθυμία του και τον νου του. Ο νους του ανθρώπου είναι τρεπτός, ασταθής και μεταβλητός, πράγμα το οποίο τον καθιστά κατ' αρχήν απροσδιόριστο και απρόβλεπτο κατά την κίνησή του. Η δυναμική αυτή του νου και της ψυχής δεν πρέπει να θεωρηθεί ως ένα ψυχολογικό φαινόμενο, αλλά ως ένα κοινωνικό γεγονός, διότι η ψυχή στα κείμενα των Πατέρων αλλά τηρουμένων των αναλογιών, και της ελληνικής αρχαιότητας, είναι κοινωνικά προσανατολισμένη, καθώς αυτή αποτελεί την αρχή του κοινωνικού πράττειν.