Μητροπολίτου Δημητριάδος Ιγνατίου, Σκέψεις πάνω στις σχέσεις Εκκλησίας και κράτους σήμερα. Εισήγηση στην εκδήλωση του περιοδικού «Σύναξη»: «Για τον αναστοχασμό των σχέσεων κράτους-Εκκλησίας» . Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων, 22-2-2010.
Μητροπολίτη Νιγηρίας Αλέξανδρου, "Ιεραποστολή και Πολιτισμός"(παρουσίαση στο Συνέδριο της Ακαδημίας: Εκκλησία & Πολιτισμός).
Program of the Academic Year 2010-2011 - THEOLOGY, POLITICS & CONTEMPORARY CHALLENGES
Orthodoxy as an ecclesial community has from its beginning been conscious of living and moving in the world, but not being a product of this world (in the world but not of the world). Its eschatological and Eucharistic nature has always attributed to its identity a paradoxical character. Likewise today, Orthodoxy seems to be once more at a crossroads, having to confront various challenges that rise sharply before it.
Throughout its history, Eastern Christianity, even though marked by the tension between “the empire and the desert”, often chose to be dragged behind the chariot of the empire or state authority (eg. Byzantium, Tsarist Russia, Ottoman Empire, Balkan national states). In doing so, it drew closely alongside many forms of power, often authoritarian and undemocratic, whose spirit and ethos could hardly be in harmony with the Gospel and its principles. This is why fundamental achievements of modern civilization –such as human rights, political liberalism and the demands of democracy, social justice and respect of otherness– appear still to sit uneasily in traditionally Orthodox environments. In these contexts, the Church and its theology continue to be fascinated by the nostalgic recollection of premodern models of shaping and organizing society.
The 20th century was, for Orthodoxy, a period of significant
change and upheaval. With the rise of the ecumenical movement, Orthodox
theology, particularly within the framework of Orthodox Diaspora, emerged, for
the first time, from its introversion and confessional isolation and entered
into dialogue with the other major Christian traditions, as well as the
challenges of the modern world. This promising process of Orthodox renewal was
closely connected to the so-called "neo-patristic synthesis" and noted
theological figures such as Fr. Georges Florovsky, Vladimir Lossky, Paul
Evdokimov, Fr. Nicholas Afanasiev, Fr. Dumitru Staniloae, Fr. Justin Popovic,
Fr. Alexander Schmemann, Fr. John Meyendorff, and Olivier Clément, as well as
the lesser-known contributions of theologians and philosophers of the Diaspora,
such as Fr. Sergei Bulgakov and Nikolai Berdyaev. In addition to these figures,
one would do well to also remember the contributions, in recent years, of Greek
theologians such as Nikos Nisiotis, Savvas Agouridis, Fr. John Romanidis, His
Eminence Metropolitan of Pergamon John Zizioulas, Christos Yannaras, Panayiotis
Nellas, Fr. Vasilios Gondikakis, Nikos Matsoukas, and George Mantzaridis, among
others.
However, in an era of rapid change -i.e. late
modernity, globalization, and multi-culturalism-, Orthodoxy is today confronted
with radically new challenges that were hitherto unknown and completely
different from what it has experienced in its past-challenges that require
reflection and creative thinking.
The Divine Eucharist —the Church’s
mystery and sacrament par excellence,
the sacrament which constitutes the Church and gathers to her the scattered
people of God— was linked from very early on with the experience of a foretaste
of the Eschaton, the last things, and of a anticipating proleptic manifestation
of the coming Kingdom since, historically, the Church was considered to be an image
of the Eschaton in History. The expectation of the Kingdom and the vision of
another life far from injustice and division, decay and death have marked the
theology and liturgical practice of the Church from the beginning. Later, this
becomes embedded in the Orthodox iconographic tradition which, contrary to popular
opinion, should not be interpreted in terms of protology, but in terms of eschatology.
Historic events have led the orthodox peoples to long-time bordering and
coexistence with Muslim populations. The dialogue between Orthodox Christianity
and Islam goes as far back as Saint John of Damascus and Saint Gregory Palamas.
History shows that past interaction includes a mixture of mutual confrontations
and understanding occasioned by both sides. More recently, as a result of the massive
mobility and immigration of non-Christian populations in the course of late
modernity, virtually all European societies, including Greece, have experienced
an intense religious plurality in their midst, owing chiefly to the unprecedented
influx of a sizeable Muslim presence in the Continent, to a point where Islam
is no longer the distant “other” or foreigner, but has become the neighbour and
housemate.
In a world where the trumpets of war, terrorism and conflicts are
usually covered with dangerous and self-serving religious rhetoric, which in
turn erects religious and metaphysical walls among peoples, there also emerges
from the critical conscience of the alert and informed faithful the need to
build venues of inter-religious communication and understanding, especially
among those who declare, and want to be, “children of Abraham”. In contrast to
those who make an ideology out of the Conflict
of religions and cultures, and most certainly against politicians with
militant proclivities eager to declare new crusades, theology owes to insist
unwaveringly on the need for increased dialogue based on love, respect and the
acceptance of religious and cultural otherness, through serious and honest
theological discussion.
Ο Θεός και ο
Καίσαρας ορίζουν δύο ξεχωριστές πραγματικότητες σε διαρκή διαλεκτική σχέση μέσα
στην Ιστορία. Ο Ιησούς Χριστός αποκάλυψε την αγάπη, την κένωση και τη διακονία
ως τρόπο υπάρξεως του Θεού. Αντίθετα ο τρόπος του Καίσαρα, σύμφωνα με τα
Ευαγγέλια, είναι η καταδυνάστευση και η κυριαρχία, ο φόβος και η εξουσία.
Η Εκκλησία και η πολιτική δεν μοιράζονται η πρώτη την
πνευματική λεγόμενη σφαίρα της ζωής του ανθρώπου και η δεύτερη την
υλική-κοσμική. Η Εκκλησία, πιστή στη θεολογία της Ενσάρκωσης, θέλει να
μεταμορφώσει και να σώσει τον όλο άνθρωπο, την ανθρώπινη φύση και Ιστορία, άρα
και την πολιτική, κοινωνική, οικονομική ζωή.
Η Εκκλησία, εντούτοις, δεν μπορεί να προδώσει την
ουσία και την αποστολή της μεταβαλλόμενη σε σχήμα και εξουσία του αιώνος
τούτου. Το ζητούμενο για την Εκκλησία είναι η ανακαίνιση και μεταμόρφωση του
σύμπαντος κόσμου, και όχι η με κάθε μέσο και τρόπο παρουσία της στο δημόσιο
χώρο, επικαλούμενη την προσφορά της στους αγώνες του έθνους ή προβάλλοντας την
κοινωνική της χρησιμότητα, καλλιεργώντας έτσι τη σύγχυση ανάμεσα στην ιδιότητα
του πολίτη και του πιστού.
Δίκαια ο αιώνας που μας πέρασε χαρακτηρίστηκε ως ο αιώνας της εκκλησιολογίας. Οι μεγάλες κοινωνικές, επιστημονικές και τεχνολογικές ανακατατάξεις, οι δύο παγκόσμιοι πόλεμοι, η ανάδειξη των προβλημάτων του τρίτου κόσμου, οδήγησαν τις «εκκλησίες» σε αναστοχασμό, αυτοκριτική και δραστηριοποίηση, αναζητώντας δρόμους συνεργασίας και συναντίληψης, αλληλοκατανόησης και συμπόρευσης, που φθάνει μέχρι και τη συζήτηση για ένωση, εάν και εφόσον οι συνθήκες “και κυρίως αυτές που αφορούν ζητήματα πίστεως” το επιτρέψουν. Ακόμη και το φαινόμενο της «επιστροφής της θρησκείας» στο σύγχρονο κόσμο, ως αποτέλεσμα των αδιεξόδων της ύστερης νεωτερικότητας, στάθηκε παράγοντας ενεργοποίησης του κοινωνικού ρόλου των Εκκλησιών, αλλά κυρίως και κατεξοχήν, παράγοντας ανανοηματοδότησης της αυτοσυνειδησίας τους. Κατανοήθηκε, για παράδειγμα, πως η αφηρημένη θεολογία και η εκκλησιολογία χωρίς αντίκρισμα στη ζωή, με ατομικιστικές κατανοήσεις και πρακτικές αναδείχθηκε από τα πράγματα ατελέσφορη και οδηγήθηκε ανεπιστρεπτί στο παρελθόν.
Αναντίρρητα η Ορθόδοξη Θεολογία, στο πρόσφατο σχετικά παρελθόν, επεξεργάστηκε με αρκετή επιτυχία βασικές διαστάσεις της περί Εκκλησίας θεολογίας.
Η καταιγιστική εμφάνιση και εδραίωση ποικίλων ετεροτήτων (εθνικών, φυλετικών, θρησκευτικών, ιδεολογικών, κοινωνικών, ηλικιακών κλπ) στη ζωή των ανθρώπων και των κοινωνιών, οδήγησαν στην απώλεια του ομογενοποιημένου κοινωνικού και θρησκευτικού χώρου και στη ριζική μεταμόρφωση των κλειστών παραδοσιακών κοινωνιών. Η οικονομική ανάπτυξη, η επανάσταση της πληροφορικής, οι ραγδαίες γεωπολιτικές μεταβολές και οι συνακόλουθες πληθυσμιακές μετακινήσεις, επέφεραν ριζικές ανακατατάξεις και αναμίξεις πληθυσμών και πολιτισμών, καθιστώντας επείγον και επίκαιρο το αίτημα της θρησκευτικής συνύπαρξης και του διαλόγου των πολιτισμών, αλλά και αναδεικνύοντας τον κίνδυνο του θρησκευτικού συγκρητισμού, με πάντοτε ανοιχτή όμως την πρόκληση του ευαγγελισμού και της ιεραποστολής. Παράλληλα, η προϊούσα ολοκλήρωση του φαινομένου της εκκοσμίκευσης, με την χειραφέτηση της κοινωνικής και πολιτικής ζωής από την εκκλησιαστική επιρροή, ασκεί όλο και περισσότερο πίεση για την υποχώρηση της κυρίαρχης θέσης των θρησκειών πολύ περισσότερο της μιας θρησκείας από τη δημόσια σφαίρα.
Καταγράφεται επίσης μία σαφής μετατόπιση από τα ομαδικά και κοινωνικά στα ατομικά δικαιώματα που ιδεολογικοποιεί την πολυδιάσπαση του υποκειμένου.
On line attendance and participation to the sessions and activities of the Volos Academy for Theological Studies: www.imdradio.gr( the "Orthodox Witness" Volos Radio Station on the Internet). In greek languange
Theological Library!
Click here to search the Library's Online Public Access Catalogue (OPAC).
Programs-Activities 
Download here the Registration Form for Contectual Theology Conference 3-6 June, 2010.
