Δελτίο Τύπου

Την Κυριακή 6  Ιουνίου 2010, μετά τη τέλεση της θείας Λειτουργίας στο ναό της Αναλήψεως του Χριστού, στο Βόλο, συνεχίστηκαν και ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του Διεθνούς Συνεδρίου της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών. Το συνέδριο μεταδίδεται απευθείας από το δια-δικτυακό τηλεοπτικό σταθμό www.intv.gr με παράλληλη μετάφραση στα ελληνικά και αγγλικά.

Στην  τελευταία συνεδρία του συνεδρίου ομιλητές ήταν ο π. Εμμανούλ Κλάψης καθηγητής της ελληνορθόδοξης Θεολογικής σχολής του Τιμίου Σταυρού Βοστώνης, ο Δρ. Αθανάσιος Ν. Παπαθανασίου αρχισυντάκτης του περιοδικού «Σύναξη» και ο Δρ. Παντελής Καλαϊτζίδης Συντονιστής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών.

Στην πρώτη εισήγηση ο π. Εμμανουήλ Κλάψης ανέπτυξε το θέμα «Προς μια ορθόδοξη θεολογία των θρησκειών». Σε μια προσπάθεια να κινηθούμε προς μια ορθόδοξη θεολογία των θρησκειών, η παρούσα ανακοίνωση εξέτασε την άκρως ενδιαφέρουσα ερώτηση για το εάν η σωτηριώδης χάρις του Θεού περιορίζεται μόνο εντός των κανονικών ορίων της Ορθόδοξης Εκκλησίας, ή εκτείνεται σε διαφορετικό βαθμό και πρότυπο σε άλλες χριστιανικές Εκκλησίες, σε κοινότητες άλλων ζωντανών πίστεων, σε αγνωστικιστές ή ακόμη και άθεους. Το κείμενο αυτό ισχυρίστηκε ότι μια μυστηριακή και χαρισματική προοπτική της Εκκλησίας δεν αφήνει, ως πεδίο πραγμάτωσης της σωτηριώδους χάριτος του Θεού, να παραμένει μόνο αυτό που βρίσκεται εντός των κανονικών ορίων της Εκκλησίας. Η ανακοίνωση υποστήριξε ότι η δράση του Πνεύματος του Θεού σε άλλες Χριστιανικές Εκκλησίες και στον κόσμο δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί σε βάρος της σημασίας των κανονικών ορίων της Εκκλησίας. Παράλληλα με τον ισχυρισμό ότι η πληρότητα της σωτηριώδους χάριτος του Θεού μπορεί να βρεθεί εντός των κανονικών ορίων της Εκκλησίας, ο συγγραφέας πρότεινε ότι υπάρχει μια ανάγκη να κινηθούμε πέρα από μια κατανόηση του Θεού, κατά την οποία Αυτός είναι περιορισμένος να είναι είτε πλήρως παρών ή τελείως απών από τις ζωές και τις πράξεις κοσμικών και άλλων θρησκευόμενων ανθρώπων. Οι κοσμικές διαστάσεις της Ευχαριστίας, επί τη βάσει των οποίων η Δημιουργία μέσω του Χριστού και του Πνεύματος του Θεού μετέχει στο είναι του Θεού, μπορούν να αποτελέσουν τη βάση της αναγνώρισης της σωτηριώδους παρουσίας του Θεού σε όλο τον δημιουργημένο κόσμο. Η σωτηριώδης παρουσία του Πνεύματος του Θεού μέσα στον κόσμο δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το σωτηριώδες έργο του Σαρκωθέντος Λόγου του Θεού. Ο Χριστομονισμός δεν θα πρέπει να υποκατασταθεί από τον Πνευματομονισμό. Το Άγιο Πνεύμα είτε προηγείται του Χριστού, είτε ακολουθεί τον Χριστό, στην προσπάθεια του Θεού για τη σωτηρία όλης της Δημιουργίας. Η τριαδική πίστη προσδένει την Αποκάλυψη του Θεού στις ιδιαιτερότητες της ιστορίας - της οποίας κορύφωση είναι ο Χριστός- αλλά δεν επιτρέπει τον περιορισμό του Θεού σε κάθε επιμέρους ιδιαιτερότητα vis-à-vis με την παγκόσμια δράση και παρουσία του Αγίου Πνεύματος στον κόσμο. Το Άγιο Πνεύμα ανοίγει τα όρια σε οτιδήποτε και οποιονδήποτε αγγίζει και οδηγεί όλους και όλα σε μια διαρκή και μεταμορφωτική σχέση με τον αναστημένο Χριστό, με ένα διάφανο τρόπο εντός της Εκκλησίας και με ένα κρυφό στη ζωή του κόσμου. Η δυνατότητα της σωτηρίας η οποία υπάρχει για εκείνους που βρίσκονται έξω από την Εκκλησία θα πρέπει να οδηγήσει τους χριστιανούς σε μια ακλόνητη ελπίδα ότι ο Θεός στην απεριόριστη αγάπη και το έλεος του, κοινωνεί την σωτηριώδη χάρι Του μέσω άλλων άγνωστων και κρυφών οδών σε εκείνους που φέρουν τη φυσική γνώση του Θεού και της πίστης, όπως επίσης ως μια ηθική συνείδηση η οποία χαρακτηρίζεται από μια ζωή με αγάπη, που υπάρχει όμως πέραν των διακριτών ορίων της Εκκλησίας. Η παρούσα ανακοίνωση υποστήριξε ότι η σωτηρία προσφέρεται σε όλους ως μια δυνατότητα μέσω της Εκκλησίας και όχι ξέχωρα από αυτήν. Η εισήγηση ολοκληρώθηκε σημειώνοντας τις συνέπειες που έχει μια τέτοια αποδοχή για την ζωή και την αποστολή της Εκκλησίας.

Το Σάββατο 5 Ιουνίου 2010 συνεχίστηκαν οι εργασίες του Διεθνούς Συνεδρίου της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών. Το συνέδριο μεταδίδεται απευθείας από το δια-δικτυακό τηλεοπτικό σταθμό www.intv.gr με παράλληλη μετάφραση στα ελληνικά και αγγλικά.

Στην πρώτη πρωινή συνεδρία ομιλητές ήταν ο Assaad Kattan διευθυντής του Κέντρου Θρησκευτικών Σπουδών και καθηγητής στην έδρα Ορθόδοξης θεολογίας στο Παν/μιο του Munster, και ο Διακ. John Panteleimon Manoussakis επ. καθ. Φιλοσοφίας στο κολλέγιο Τιμίου Σταυρού Worcester- Η.Π.Α.

Κατά την εισήγηση του Assaad Kattan με τίτλο «Η επανεξέταση της ουσιοκρατίας. Ο μύθος μιας μη- ερμηνευτικής προσέγγισης στην ορθόδοξη παράδοση» αν και ένα μεγάλο τμήμα της ορθόδοξης θεολογικής σκέψης με επιρροή, διατύπωνε με έμφαση και εξακολουθεί να εμφαίνει ότι η Παράδοση είναι μια δυναμική και ανοικτή πραγματικότητα της ζωής του Αγίου Πνεύματος στην Εκκλησία, δεν είναι σε καμιά περίπτωση σπάνιο να δει κανείς την ορθόδοξη προσέγγιση της παράδοσης ουσιοκρατικά, ως εάν να αποτελούσε μια κλειστή και αμετάβλητη οντότητα.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Την Πέμπτη 4 Ιουνίου 2010 συνεχίστηκαν οι εργασίες του Διεθνούς Συνεδρίου της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών. Το συνέδριο μεταδίδεται απευθείας από το δια-δικτυακό τηλεοπτικό σταθμό www.intv.gr με παράλληλη μετάφραση στα ελληνικά και αγγλικά.

Στην πρώτη πρωινή συνεδρία ομιλητές ήταν Διευθυντής Σπουδών στο Ορθόδοξο Ινστιτούτο του Cambridge Marcus Plested, ο Αν. Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο St. Thomas Διακ. Pavel L. Gravrilyuk και ο Κοσμήτωρ του Θεολογικού σεμιναρίου Αγ. Βλαδίμηρου π. John Behr.

Γεώργιος Μαρτζέλος

«Ο Ρόλος της Συναφειακής Θεολογίας στην Ορθόδοξη Παράδοση»

Περίληψη

                Το πρόβλημα της σχέσης της λεγόμενης συναφειακής θεολογίας (contextual theology) με την ορθόδοξη παράδοση τέθηκε επί τάπητος σε όλη του την έκταση κυρίως κατά την Ζ΄ Γενική Συνέλευση του ΠΣΕ στην Καμπέρρα το 1991 εξ αφορμής της προκλητικής εισήγησης της νοτιοκορεάτισσας πρεσβυτεριανής καθηγήτριας Chung Hyun Kyung που προσπάθησε να προβάλει το έργο του Αγ. Πνεύματος στην κτίση και την ιστορία με βάση τις πανθεϊστικές και ανιμιστικές αντιλήψεις και παραστάσεις κυρίως των λαών της βορειοανατολικής Ασίας. Η εισήγησή της, όπως είναι γνωστό, λόγω ακριβώς του πανθεϊστικού και ανιμιστικού χαρακτήρα της, προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων και δριμύτατη κριτική όχι μόνο εκ μέρους των Ορθόδοξων και των Αντιχαλκηδονίων συνέδρων ή ακόμη και εκ μέρους των Ρωμαιοκαθολικών παρατηρητών, αλλά και εκ μέρους της συντριπτικής πλειοψηφίας των Προτεσταντών.

                Ωστόσο, παρά τη δικαιολογημένη αρνητική κριτική που δέχτηκε η εισήγηση αυτή, έχουμε τη γνώμη ότι η αξία της είναι αναμφίβολα μεγάλη, όχι τόσο γιατί αποκάλυψε σ’ όλες τις διαστάσεις του το ρήγμα που υπέβοσκε ήδη μέσα στα πλαίσια του ΠΣΕ μεταξύ της κλασσικής και της συναφειακής θεολογίας, αλλά κυρίως και κατ’ εξοχήν γιατί με τις προκλητικές θέσεις της ανέδειξε το ρόλο που μπορεί να παίξει στα πλαίσια των πολυμερών θεολογικών διαλόγων του ΠΣΕ η ορθόδοξη θεολογία, απαντώντας γόνιμα και δημιουργικά στις συναφειακές προκλήσεις της εποχής μας.